شنبه بیست و یکم دی 1387
باغ خرگوشي (جاده روستاي توريان به خالدين)
پنجشنبه بیست و یکم شهریور 1387
زلزله واقعی
ساعت ۱۵:۳۵روز چهارشنبه مورخ ۲۰/۰۶/۱۳۸۷ زلزله ۱/۶ریشتری جزیره قشم و مناطق اطراف را لرزاند وخسارات جانی و مالی به بار آورد.
این زمین لرزه طبق خبرهایی رسیده تاکنون ۸کشته که ۳ کارگر اسکله کاوه ۲نفر از روستای گربدان ۱ نفر روستای کوشه ۲نفر روستای جیجیان ودهها زخمی داشت .
از نظر خسارات وارد شده به منازل مسکونی روستاهای پی پشت و گربدان با ۹۰درصد تخریب بیشترین آمار و بقیه روستاها کوشه - جیجیان -تم سنتی -کووه ای - زینبی - خالدین هر کدام ۳۰درصد تخریب را داشته اند.
ولی اینجا به معضل بزرگی که مردم جزیره قشم سالهاست با آن دست و پنچه نرم می کنند باید اشاره شود و آن نبود یک بیمارستان مجهز است که مردم هر روز مجبور نباشند با زن و بچه کوچک در گرمای تابستان با ساعتها علافی در اسکله ها راهی بندرعباس یا شهرستانها شوند .
حال اگر هوا خراب و اسکله شهید ذاکری بسته باشد و آن بیمار مجبور باشد با لنج به بندر برود ۲ساعت در اسکله الاف جمع شدن مسافر برای حرکت لنج(چون ما هر وقت به اسکله مراجعه کردیم تندرو که بلیط هاش معلوم نیست کی فروختند و مسول فروش بلیط اعلام کردند هر وقت مسافر لنج تکمیل شود حرکت می کند ۱ ساعت یا ۲ ساعت ) و ۲ ساعت هم طول میکشد تا لنج از قشم به بندر برسد کجا تا بیمارستان؟
چه میشد از این همه متخصص وفوق تخصص بیماریهای مختلف که دربندرعباس هستند تعدادی هم در قشم بود
چه میشد قشمی که در ایران و حتی خارج آن را به منطقه اقتصادی استراتژیک میشناسند بجای بها دادن به ساخت و ساز بازارها و پاساژهای مختلف از ستاره بگیر تا سیتی سنتر از مرجان و پردیس و فردوسی بگیر تا پلاژسیمین کمی هم به این مشکل توجه می کردند .
یکشنبه پنجم اسفند 1386
صیاد و کاروانسرا
كاروانسرا يا كارمسرا خانه هاي است كه وقتی صيادان ومردم براي چيدن حرا جهت تغذيه حيوانات اهلي خانه خود به جنگل حرا مي روند .درانجا استراحت میکنند.
دوشنبه پنجم شهریور 1386
هارگیس گردونی (هارگیز/آردبیز) کرد
آداب و رسوم واعتقادات مردم جنوب بويژه جزيره قشم برخاسته از تاريخ . فرهنگ . دينداري واصالت آن مردم است .
هاركيس كرد (يا هارگيس گرد )مثل ديگر مراسم هاي قشم يكي از جلوه هاي اصالت اين مردم مي باشد.
براي ما معلوم نيست كه مراسم هاركيس كرد از چه زماني دربين مردم قشم رواج داشته ولي مي گويند در زمانهاي بسيار دور دربين مردم اعتقاد برآن بوده كه درروزهاي 13 الي 15 ماه شعبان هر سال رزق و روزي تقسيم مي شود لذا به شكرانه آن مردم صدقه مي دادند و به دليل اينكه 15 روز تا ماه مبارك رمضان بيشتر نمانده بود سعي مي كردند به هم كمك بكنند تا بتوانند مايحتاج سحري و افطاري را تهيه كنند .
ولي درامروزه به شكل مراسمي ديگر درآمده به اين شكل كه كودكان وخردسالان قبل از غروب آفتاب روز چهاردهم شعبان .كيف وكيسه به دست به درب خانه ها مي روند وگروه گروه ودسته جمعي با خواندن اين شعر (( هارگيس كرد كرد
صحنن شما پرگ پرگ(معني :الك تكه شده بشقابهاي شما خردشده) )) شيريني . شكلات . تنقلات .پول نقد (اكثرابه بچه هاي يتيم مي دهند ) . آجيل و...خود راميگيرند وتا همه خانه ها را نگشته باشند به خانه برنمي گردند .
در اين روز بزگسالان هم به ديدن دوستان وآشنايان مي روند .
دربيان اينكه ماه شعبان ماه پرفيض بركتي است شكي نيست و دليل آن اين است كه پيامبراكرم (ص) به غير ماه مبارك رمضان درماه شعبان بيشتر از ديگر ماه ها روزه مي گرفته ولي روايتي دال براينكه صدقه دادن و هارگيس گردوني رادراين روز تاكيد كند، نيافتم .
حال اينكه اعتقاد ديگر دربين مردم است كه در شب پانزدهم شعبان عمر انسانها نوشته مي شود .(به اصطلاح مردم قشم عمرها كنده مي شود ) كه درستي اين اعتقاد براي ما ثابت نگرديده است .
دركل هر منطقه اي اعتقادات وآداب رسوم مختص خود دارد و جداي از درستي اين اعتقادات از نظر مذهبي و خرافي بودن يا نبودن آن فرهنگ و تاريخ مردم آن منطقه را براي ما جلوه گر و تداعي مي نمايد .
دوشنبه پانزدهم مرداد 1386
كاربران محترم جزيره قشم
باسلام خدمت كاربران عزيز جزيره
به اطلاع مي رساند وبلاگ قشم ايلند در نظر دارد اطلاعات واخبار
روستاهاي جزيره را درقالب پيوند هاي مفيد به نام هر روستا جهت
اطلاع درخدمت عموم بگذارد.
لذا از كاربراني كه با نام شهر يا روستاي خود وبلاگي را به ثبت
رسانيده اند خواهشمنديم با اطلاع جهت لينك وبلاگشان ما راجهت
اطلاع رساني اخبار و رويدادهاي جزيره عزيزمان در يك وبلاگ مادر ياري نمايند .
شرايط لينك وبلاگ :
۱- كاربران عزيز مي توانند باپست عكس واخبار و رويدادها
جهت شناساندن روستاي خود به همه ما كمك كنند .
۲-از لينك وبلاگهاي كه مطالب شخصي و زشت و زننده داشته
باشند معذوريم .
۳- وبلاگها با نام روستاهاي جزيره لينك مي شوند.
۴- بشتر مطالب وبلاگ روستاها بايد درباره خود روستايشان باشد .
سه شنبه بیست و نهم خرداد 1386
ماهيان وآبزيان جنوب به گويش محلي قشم
ماهيان خليج فارس
خليج فارس بزرگترين پناهگاه موجودات دريايی به ويژه آبزيان ظريف و كوچك از قبيل ماهی های تزئينی زيبا و رنگارنگ مرجان ها، صدف ها، حلزون ها، نرم تنان، شقايق ها، اسفنج ها، عروس های دريايی و غيره است.تعداد زيادی از اين آبزيان كه در نوع خود زيباترين موجودات دريايی هستند، به علت حوادث مختلف و مسايل زيستی به اين پناهگاه آرام وگرم پناه آورده اند و از هزاران سال پيش در آن به زندگی خويش ادامه می دهند. قباد( شاه ماهي)، را شكوه حلوا سفيد يا زبيده، شوريده، حلوا سياه، سرخو، شعري، سبيتي، خاور و دختر ناخدا از مهمترين ماهی های خــوراكی و اره ماهي، بمبك، ماهی لقمه،اسب ماهی از ماهی های غير خوراكی خليج فارس محسوب می شوند.علاوه بر اين خليج فارس دارای صدها گونه ماهی تزئينی است. كه برخی از نمونه های آن مانند(امپراتور) در جهان نادر است جراح دم زرد، آنتن دار، دلقك آبي، كاردينال، هامور، سقماهي، دم گاوي، نئون، آرايشگر، صندوق ماهي، شاخدار، خروس دريايي، پيكاسو، ملوان، چيتي، شقايق، ژله و پيكاسوی مشكی از ديگر ماهی های تزئينی آبهای خليخ فارس هستند.
ماهیهای خلیج فارس
1- چنعت (گويش قشمي )شیر ماهی: شیر ماهی در خلیج فارس زیست و صید می شود و دارای اسکلت استخوانی است. ماهی شیر تقریباً به شکل هواپیمای جت است و رگه های عرضی تیره به مقدار کم و روی بدن ماهی مشاهده می شود و تقریباً شبیه ماهی قباد بوده اما از آن بزرگتر است.
2- گواب (گويش قشمي )هوور یا تن: این ماهی دارای گوشتی پرخون به رنگ شکلاتی تیره است و در بنادر خلیج فارس از آن برای تهیه ماهی سوری استفاده می کنند.
3-کولی(گويش قشمي )كوسه: همان کوسه است که در داخل دهان دارای دندانهای مخروطی نوک تیز و بسیار برنده است. از انواع کولی می توان به انواع زیر اشاره کرد: کولی بلند، کولی بی دندان، کولی پنگ، کولی جرجور(ظاهر این کوسه نوزاد خود را در شکم پرورش داده و بعد به دریا رها می سازد).
4- موش دندان (گويش قشمي )شوریده: این ماهی که در بندرعباس موش دندان نامیده می شود در جلوفک دو دندان شبیه دندان موش دارد و رنگ بدن آن در پشت و در قسمت شکم نقره ای می باشد و پولک های آن ریز است.
5- حلوا(گويش قشمي ): این ماهی از انواع ماهی استخوانی است که دو نوع حلوا سفید و حلوا سیاه دارد. ماهیهای حلوا عموماً در دریا زندگی کرده و در زمستان و اواسط پاییز به دریا می آیند.
نام علمی : Pamous argenteus
نام انگلیسی : Silver pomfret
نام فارسی : حلوا سفید
اندازه : حداکثر اندازه بدن تا ۶۰ سانتیمتر میرسد.
مشخصات :
بدن تقریبا لوزی شکل، پوزه در بالای دهان جلو آمده، دهان کوچک و تقریبا انتهایی است. باله پشتی دارای ۶ شعاع سخت و ۴۲ شعاع نرم، باله سینه ای دارای کمتر از ۲۰ شعاع نرم، باله مخرجی دارای ۵ شعاع سخت و ۳۸ شعاع نرم می باشد، خارهای باله پشتی و مخرجی بصورت بریده روی پوست ظاهر میشوند که این خاصیت در نمونه های جوان بیشتر واضح است. باله سینه ای کمی نوک دار، باله دمی عمیقا دوتکه و تکه پایینی بلندتر می باشد، فلس های روی بدن بسیار کوچک بوده و به آسانی کنده میشوند، رنگ بدن در طرفین نقره ای و پشت آبی خاکستری است.
زیست شناسی :
از ماهی های مهاجر کرانه ای می باشد. بطور فصلی بصورت گله های بزرگ روی مناطق گلی تا عمق ۸۰ متر زیست می کنند، اما تا عمق ۲۰ متری دیده می شوند.
6- شورت (گويش قشمي ): بدن ماهی شورت نقره ای با اثرات تیره در پهلوهاست. دارای 11 تا 12 شعاع در باله پشتی است. ماهی شورت بیشتر در شن و یا روی شن و در کنار دریا زندگی می کند.
7- سرخو(گويش قشمي ): نام دیگر این ماهی حمرو یا سبیتی است. رنگ آن قرمز متمایل به صورتی می باشد و دارای گردن ضخیم و گوشتالویی است، دهان سرخو بزرگ بوده و کوهان دارد، وزن آن به سه تا چهار کیلو هم می رسد. از انواع آن می توان به سرخوی دم سیاه، سرخوی خونی، سرخوی کم پولک و ... اشاره کرد.
8- شهری يا گدير(گويش قشمي ): رنگ این ماهی سفید مایل به زرد و دارای پولک است، لبه سرپوش آبشش نوعی از آن قرمز درخشنده است. از سخت پوستان و نرم تنان تغذیه می نماید، از انواع آن می توان به شهری خال قرمز، دراز صورت، جلادار، نوار زرد و قوزی چشم درشت اشاره کرد.
9-سنگسر یا دختر ناخدا(گويش قشمي ): تقریباً دراز و به رنگ سفید تقریباً دراز و به رنگ سفید و مات بوده، پشت سرش مثل سنگ سفت و شکم و پهلوهایش دارای پولکهای کاملاً نقره ای است. رنگ بدن در ماهی بالغ خاکستری با جلای نقره ای می باشد.
10- کر/KER(گويش قشمي ) ميش ماهي : ماهی درشت و بزرگی است، رنگ شکم آن تقریباً کاهی سفید و سرش بزرگ است، پولکهای نسبتاً پهنی داشته و در پشت قهوه ای رنگ و در ناحیه شکم سفید متمایل به زرد می باشد.
11- گاریز (گويش قشمي ): ماهی کوچکی است به اندازه 10 تا 15 سانتیمتر یا بیشتر به وسیله مشتا Moushta یا حدر (Hadr) صید می شود.
12-چمن: شبیه سرخو و از نوع سرخو است. اما بزرگتر و کمرنگتر از آن است و تقریباً صورتی است.
13- بياح (گويش قشمي )ماهي سفيد : این ماهی بزرگ و شبیه ماهی راشگو است ولی سرش پهن تر می باشد و در بیشتر مواقع در سطح آب شناور است.
14- راشگو: این ماهی در آبهای گرم و ساحل شنی به مقدار خیلی کم یافت می شود ولی طرفداران بسیار دارد. پشت این ماهی سرمه ای کم رنگ و شکم آن نقره ای است. ماهی راشگو نسبتاً بزرگ و دارای گوشت لذیذی است،ضممناً خیلی زود صید می شود.
15- خباط (گويش قشمي )قباد: این ماهی در قسمت شکم نقره ای رنگ و در سراسر پشت سیاه می باشد و در زمره ماهیان پرطرفدار جنوب می باشد.
16- سكلا /sokalla(گويش قشمي )سچل: این ماهی را سه کله، سکله هم می نامند و معتقدند که در اصل سگ کله بوده است، رنگ آن سیاه روشن است، طول آن نیز گاهی به شصت سانتیمتر می رسد و گوشت خوشمزه ای دارد و از خانواده تن ماهیان است.
17-صافی یا سافی(گويش قشمي ): دو نوع دارد. صافی عجمی، با رنگ سیاه (یا قهوه ای متمایل به سبز) و لکه های سفید و ماهی صافی عربی با رنگ قهوه ای روشن تا سبز و شکم نقره ای. این ماهی در ماههای تیر و مرداد و شهریور در آبهای خلیج فارس فراوان است و با گرگور صید می شود. جثه ماهی صافی کوچک است و طول بزرگترین آن به سی و پنج سانتیمتر می رسد و گوشت لذیذی دارد.
18- تلال (گويش قشمي )ساردین: ساردین یا حشینه یا مومغ دارای رنگ سفید است و طول آن بین 10 تا 20 سانتیمتر می باشد. پشت این ماهی متمایل به رنگ آبی، پهلوها نقره ای و بدن دراز و الستوانه ای می باشد. در بنادر و جزایر خلیج فارس این ماهی را نمک سود کرده و با آن مهیاوه تهیه می کنند.
دراينجا نمونه هاي ديگر ماههان وآبزيان آورده شده (اسامي ماهيان به گويش قشمي است )
19- گر
20- جهر
21- كريزخ = ماهي طلايي
22- گلو
23- زرده = نوعي هوور
24- بولو
25- شيگ
26 - چلوو
27- هامور= هامور
28- تلوك
29 – كرفه
30- تلوت = آهو ماهي
31- تلوس
32- گرگمبه
33- گاري گب = بادبادك ماهي
34- جولم = مقوا
35- حباب
36 – سمان
37- خركو = طوطي ماهي
38- گووك
39- گا چهمو
40- عسپك
41- داهير =خارو
42- سخارك
43- ملاس
44- چغوك
45- بدح
46- نايت
47- چخوخ
48- شنگو
49- گين
50- ترگزك
51- لوجر
52- كليكو = كليكا
53- لدم
54 – گليچي
55- لنگوش
56- سارم
57- كدر(قدر)
58- گراغو(علاقه )
59- مرن
60- سفيدو
61- لزاك =ماهي چسپان
62- كتو
63- شمسك
64- روزي
65- دبان = بچه هوور
66- پاپيل = نوعي ماهي مقوا
67- كوزار
68- كايز(كازي )
69- كچكول
70- گلوروغو
71- گاوو
72- دروك
73- اشترو
74- خنو
75- سمغ
76- فلسي
77- خارنگو = توتيا
78- جمجام = كالر
79- جش
80 – مشكو
81- كرابو = دلفين
82- دكس = دلفين
83 – كر= نهنگ
84 - كاشخ = متوتا
85- گلك = عروس دريايي
86- گندمك
87- كاظم
88- مم گين
89- آيينه
90- چوك يوما
91 – تينگن
92- ...مرد
93- ..چت
94- حلم جاني
95 – پلغار
96- مز غريب
97- داردومك
98- حواجيل
99- حمفولوس
100- مم صالح پغار
101- جور
102- عشيم
103 – خمسيو = لاك پشت
104- شبوت = هشت پا
105- پاو= صفره ماهي
دراينجا چند نوع صفره ماهي كه درقشم يافت ميشود اشاره مي شود
1- پاو گرگل
2- پاو لاركي
3- پاو سياه دم
4- پاومرغك
5- پاو گادوم
6- پاو دوچي
7- پاو برقي
106- انكاس = ماهي مركب
107- گلك = عروس دريايي
اطلاعات اولیه
عمومیترین صفات جانوران که طی مراحل رشد نیز قبل از همه ظاهر میشود، تراز ساختمانی آنهاست. همه جانوران زندگی را از یک سلول آغاز میکنند و برخی از تراز بافت بالاتر نمیروند، اما بقیه آنها از این تراز میگذرند و بدن پیچیدهتری مییابند. بدین ترتیب جانوران (متازوآ) را صاحب دو شعبه رده بندی در نظر میگیرند. در شعبه پارازوآ ، بالاترین تراز ساختمانی را بافت تشکیل میدهد. این شعبه فقط شاخه اسفنجها را شامل میشود. همه جانوران دیگر که به شعبه یومتازوآ تعلق دارند، با داشتن اندام و دستگاه مشخص میشوند.

دومین صفت عمومی که بعد از تراز ساختمانی در حین رشد جانوران ظاهر میشود، نوع تقارن آنهاست. در ابتدا جنین همه جانوران دارای تقارن شعاعی یعنی به صورت کرهای توپر و یا توخالی و متشکل از تعدادی سلول است. بعضی از گروههای جانوری مانند عروس دریایی این تقارن شعاعی را تا مرحله بلوغ حفظ میکنند، اما در بقیه پس از مدتی جنین تقارن شعاعی ثانویه (مانند ستاره دریایی) و یا تقارن دو طرفی مییابد و لارو و جانور بالغ حاصل از آنها نیز معمولا همین نوع تقارن را نگه میدارند. بر همین اساس شعبه یومتازوآ را میتوان به دو دسته دارای تقارن شعاعی (Radiata) و دارای تقارن دو طرفی (Bilateria) تقسیم بندی میکنند.
وضعیت سلوم یا حفره عمومی بدن در عروس دریایی
هر گونه فضا یا حفره عمومی که کاملا توسط بافتهای مزودرمی و بویژه توسط پردههای صفاقی احاطه شده باشد، سلوم (Coelom) نام دارد. بنابراین جانوران دارای سلوم را متعلق به گروه سلوماتها ، میدانند. معنای اصطلاحات آسلومات و پزدوسلومات نیز به همین ترتیب روشن میشود. آسلوماتها جانوران فاقد سلوم و در واقع فاقد هر گونه حفره عمومی هستند. پزدوسلوماتها دارای پزدوسل یا سلوم کاذب یعنی حفره عمومی هستند که پوشش آن را مستقیما اکتودرم و آندودرم تشکیل میدهند نه صفاق. چنین حفرهای در ظاهر به سلوم واقعی میماند. عروس دریایی جز آسلوماتها میباشد.
عروس دریایی دارای تقارن شعاعی
جانوران دارای تقارن شعاعی را از روی تقارن آنها که در تمام عمر آنها باقی میماند و همچنین از اینکه بالاترین تراز ساختمانی آنها را اندام تشکیل میدهد، شناسایی میکنیم. این دسته شامل دو شاخه کیندارینها و شانه داران است. کیسه تنان بیشتر دریازی هستند، بعضی در آب شیرین به سر میبرند. بازوهایی به صورت شعاعی به اطراف میفرستند که کیندوبلاستهای محتوی نماتوسیست دارند. بدن کیسه مانند است و این کیسه با مجرایی به خارج باز میشود که هم به منزله دهان و هم مخرج است. چند شکلی دارند و شامل مدوز (متحرک) یا پولیپ (ساکن) میشوند. ده هزار گونه دارند.
شاخه کینداریا یا کیسه تنان
این شاخه ، به سه رده تقسیم بندی میشود:
- رده هیدروزوآ که شامل هیدر ، اوبلیا و فیزالیا میباشد.
- رده سیفوزوآ که شامل عروس دریایی است.
- رده آنتوزوآ که شامل شقایقهای دریایی و مرجانها است.
علت نامگذاری این شاخه به کینداریا
نام شاخه از نام سلولهای گزنده یا کیندوسیتهایی که در روی بازوها ، در اطراف دهان یا در نقاط دیگر بدن این جانوران گوشتخوار قرار دارند، گرفته شده است. هر سلول گزنده محتوی یک نماتوسیست شاخی ، یک کپسول محتوی رشتهای فنر مانند و توخالی در درون است. محرکهای مناسب ، سبب پرتاب شدن ناگهانی نماتوسیست میشوند. در این فرایند ، رشته از درون به سمت خارج میآید و به دور طعمه میپیچد. بعضی از اقسام نماتوسیستها نوعی زهر فلج کننده هم از خود ترشح میکنند.
شکل ساختمانی کیسه تنان
کیسه تنان به دو شکل ساختمانی اساسی پولیپ و مدوز دیده میشوند. در شکل پولیپ محور اصلی بدن ، نسبت به قطر بدن درازتر است و در مدوزهای چتری یا زنگ مانند ، محور اصلی کوتاه است. پولیپها ساکن هستند، اما مدوزها آزادانه شنا میکنند و سلولهای جنسی تولید میکنند. هر دو شکل مدوز و پولیپ یا تنها یکی از آنها را میتوان در چرخه زندگی یک کیسه تن مشاهده کرد.
رده سیفوزآ
این رده از کیسه تنان ، جانورانی را شامل است که به نام ژله ماهی ، نامیده میشوند و شکل ظاهری همگی آنها ، حالت مدوز را نشان میدهد که آزاد و شناگر هستند. این رده شامل 200 گونه از کیسه تنان است که در مناطق دریاهای قطبی تا استوا و تا عمق 3000 متر هم دیده میشوند. اندازههای متغیر داشته و معمولا در حدود چندین سانتیمتر هستند، اما نمونههای غول پیکر هم از اینها وجود دارد که قطرشان تا 2 متر هم میرسد. نماتوسیستهای خطرناکی داشته و نیش انواعی از آنها موجب مرگ انسان میشود. نمونه معروف این رده عروس دریایی است که نام علمی آن Arelia ourita میباشد.
ساختار عروس دریایی
این موجودات دارای ساختار زیبایی هستند، به همین جهت عروس دریایی نامیده میشوند. عروس دریایی ، در اعماق متوسط دریا زندگی میکند و بین 10 تا 20 سانتیمتر قطر دارد و بدنی چتر مانند و شفاف ژلاتینی دارد. قطر بدن در مرکز چتر و در حاشیه لبهها ، نازک است و تعدادی تانتاکول در لبه دارد.
دهان چهار گوش در قسمت وسط بدن قرار دارد که به یک حلق لولهای با مقطع 4 گوش وصل میشود و انتهای حلق به معده ختم میگردد که دارای 4 جیب شعاع است. معده چهار قسمتی است و از این قسمتها ، لولههای گوارشی یا معدی منشا گرفته و به صورت مجرای شعاعی حلقوی قرار گرفته و مواد غذایی را به قسمتهای مختلف میرسانند. در اطراف دهان 4 بازوی دهانی وجود دارد. در لبه چتر عروس دریایی ، تعداد 8 عدد برآمدگی به فواصل مناسب با هم قرار دارند که این برآمدگیها دارای ساختار حسی هستند و حاوی ذرات شعاعی یا استاتولیتها بوده و نیز 2 چشم ساده در جدار عضو تعادلی خود دارند.
حداقل دو شبکه عصبی وجود دارد که یکی از آنها تمامی سطح روی و زیر چتر و تانتاکولها را عصبدار کرده و جریانات عصبی را به آرامی منتقل میکند و در تنظیم حرکات موضعی و متمرکزی نظیر تغذیه دخالت میکند. دومین شبکه عصبی ، به نواحی زیر چتر محدود شده و جریانات عصبی را به سرعت منتقل میکند و باعث تنظیم انقباضات چتر هنگام شنا میشود.
|
|
سیستم تناسلی و تولید مثلی در عروس دریایی
- چرخه زندگی در اورلیا شامل دو مرحله جنسی و غیر جنسی است. در ضمن جنسها جدا از هم هستند. در مرحله جنسی ، غدد جنسی نعل اسبی شکل ، به تعداد 4 عدد در قسمت زیر چتر در کنار کیسههای معدی قرار دارند و از قسمت بیرون اورلیا میتوان آن را دید. در مدوز نر یا اورلیای نر ، اسپرمها از غدد تناسلی آزاد شده، وارد حفره گوارشی شده و از راه دهان در آب دریا آزاد میشوند و در جستجوی مدوز ماده خواهند بود.
- اسپرمها از طریق دهان اورلیای ماده ، وارد حفره گوارشی شده و در آنجا با تخمکهای آزاد شده از غدد جنسی ماده ترکیب میشوند. لقاح که صورت گرفت، تخمهای حاصل از لقاح ، حفره گوارشی را ترک کرده و در کیسههای پرورشی مخصوصی که در شیار بازوها بوجود میآید، جای میگیرند.
- تخمها بعد از طی مراحل رشد و نمو ، هر کدام به صورت لاروی مژکدار درمیآیند و سپس این قسمت را ترک کرده و به صورت وارونه روی سطح سخت دیگر متصل میشوند. در این حالت لارو ، مژکها را از دست داده و ساکن میشود و حدود 12 سانتیمتر اندازه دارد و در این حالت به صورت پولیپ است.
- لارو بدون مژک ممکن است برای ماهها یا سالها به این شکل باقی بماند. در اواخر پاییز و با شروع سرما ، پولیپ رشد کرده و بطور عرضی تقسیم میشود، قطعه قطعه شده و قطعات عمیقتر میگردند و پولیپ به صورت مجموعهای از قطعات نعلبکی شکل درمیآید که لبه آنها دندانهدار است و این قطعات بوسیله لوله مرکزی با هم ارتباط دارند.
- به تدریج قطعات از هم جدا شده و یکی پس از دیگری ، پولیپ را ترک کرده و مدوزهای تقریبا 8 لبی شناور را بوجود میآورند که این مدوزها رشد کرده و مدوز بالغ را ایجاد میکنند و هر کدام زندگی مستقل خود را به صورت یک عروس دریایی ، ادامه میدهند.
واما انواع عروس دريايي كه بين صيادان جزيره قشم مشهورند عبارتند از:
1- جيتجر
2- دول
3- گلك
108- سینگو SINGOO
در اصطلاح مردم جنوب، به خرچنگ سنگو(Sengoo) یا سینگو، می گویند. سینگو دارای انواعی به این شرح می باشد:
1- سینگو آدمی: خوراکی است.
2- سینگو کلگری(Kolgery): خرچنگی است که به وسیله کلگر یا قفس سیمی صید می شود.
3- سینگو شن يوب يا شه یوب(hahyyoob): به مصرف صید ماهیان می رسد.
4- سینگو باکمال(Bacoumal): در سنگهای ساحلی زندگی می کند.
5- سینگو کندراشکن(Kandar Eshkan)، یا خرچنگ چوب شکن، سینگو گاری: چثه ای کوچک دارد.
6- سینگو ملا(Mulla): رنگش سفید و پشتش گل گلی است.
7- سینگو مرجان: در محلهای سنگی و در بین مرجانها، زندگی می کند.
8- سينگو مريمو
9- سينگو خيال
10- سينگو كنكلا
11- سينكو لوكت
12- سنگو نرمو: پشتش نرم است وخوراكي نيست
13- سينگو حرومي = نوعي خرچنك غير خوراكي
109- صدف
درقشم به صدف كالينگ مي گويند . درزير چند نوع صدف آمده (اسامي به زبان قشمي مي باشد )
1-گشر :نوعي صدف ريز كه به پايه هاي كشتي ها وقايق ها مي چسپد .
2- كالينگ (مالوك ) : نوعي صدف خوراكي كه مردم قشم با ميله هاي در دست درساحل جزيره از زير ماسه ها پيدا مي كنند .
این صدف از:
شاخه نرم تنان MOLLUSCA - رده دوکفه ایها BIVALVIA - راسته VENERIDA - تیره غلافی شکل SOLENIDAE
جنس و گونه Solen vagina می باشد.
صدفها یا رده دوکفه ایها فاقد سر و دندانهای رادولا هستند و تغذیه آنها از جانوران کوچک میکرسکوپی است که در آب دریا موجود است . در این موجودات برانشیها علاوه بر وظیفه تنفسی ، وظیفه نگهداری از لارو را نیز برعهده دارند که آب را هم تصفیه می کنند و پس از جداکردن مواد غذائی ، آنها را به طرف دهان جانور می فرستد .
در قسمت انتهائی پشتی ، دو تکه از غشاء تبدیل به دو لوله می شود که از طریق آنها آب دریا وارد و خارج می گردد.
دو کفه پوسته با کمک دو ماهیچه باز و بسته می شود که در قسمت لولا به هم وصل هستند.
دو کفه ای های غلافی شکل با چرخاندن پای قوی به آسانی خود را در ماسه مدفون می سازند . به علاوه این جانوران می توانند تند و آسان حرکت کنند .
یک گونه از این غلافی شکل ها در سواحل اقیانوس آرام وجود دارد که خوراکی هستند و برای صید ماهی هم از آنها استفاده می شود.
شیوه برداشت
در زمینه صید این آبزی ، اکثر ساحل نشینان مهارت خاصی دارند و با نیزه های باریکی که از ترکه چتر ، رینگ دوچرخه و یا میله های مخصوصی که سر آن قلاب شکل است به کار صید مبادرت می ورزند به این صورت که با فروبردن همان قلاب به درون حفره هایی که آبزی در گل و لای ساحل ایجاد کرده و خود صیادان براساس تجربه به خوبی می دانند که صدف درون آن هست یا خیر کُچَک را در زمان جزر به راحتی از لانه بیرون می کشند و صید می نمایند.
3- محار : نوعي صدف مرواريد ساز
4- كهره عسلي
5- گا عسلي
6- شيرارو
7- پلشك
110- میگوی خلیج فارس
یکی از محصولات پر ارزش خلیج فارس و دریای عمان، میگو، است.میگوی خلیج فارس از جنس پنائاس، میباشدو بین 7 تا 15 سانتیمتر طول دارد. بدن میگو کشیده و دراز و از دو طرف به هم فشرده است، میگو از سه قسمت سر و سینه و شکم تشکیل یافته و بر روی سر و قطعات سینه، پوسته سختی موجود است. در دنبال شکم، دم میگو واقع گردیده که از شش حلقه کیتینی پوشیده شده است، این قسمت که در واقع دنبه میگو محسوب می شود مملو از یک قطعه پروتئینی سفید است. همین دم میگو است که پس از صید در کشتی بلافاصله از سر جدا و مخلوط با یخ نگهداری شده تا به موقع ممنجمد و بسته بندی و آماده صدور به داخل یا خارج کشور گردد.
انواع میگو: بنا به اظهار کارشناسان شیلات، تاکنون بیش از ده نوع میگو در آبهای خلیج فارس صید و شناخته شده است که مشهورترین آنها لابستر یا شاه میگو است که وزن آن تا یک کیلو و گاه بیشتر می رسد. از این نوع میگوی کمیاب که در سواحل صخره ای و نزدیک ساحل زیست می کند سالی حدود 200 هزار عدد صید می شود. بعد از شاه میگو معروفترین نوع میگو یوفایو است که هر 5 عدد آن یک پاوند وزن دارد. کوچکترین نوع میگوی خلیج فارس که در زبان محلی به آن چکو و سرتیز میگویند، برای کنسرو مورد استفاده قرار می گیرد. وزن یکصد تا دویست عدد از این میگو به یک پاوند میرسد و به حد وفور در خلیج فارس یافت می شود.
راههای صید میگو: صید میگو تا چند سال گذشته توسط صیادان محلی و به مقدار ناچیز انجام می شد ولی از چند سال پیش به این طرف شرکت سهامی شیلات جنوب اهمیت خاصی به این محصول داده و بهره برداری بیشتر، از آن به عمل می آید. صید محلی به وسیله تورهای مخصوص و در برخی مناطق توسط قایقهای کوچک و موتور لنج انجام می شود، گرچه وفور محصول در سواحل جنوبی ایران به حدی است که حتی با وسایل ابتدایی صیادان محلی، و در اعماق 5/3 تا 5/5 متر نیز صید قابل ملاحظه ای انجام می شود. میگو معمولاً چسبیده به کف دریا زندگی می کند، روی این اصل تورهای کشتیهای صید میگو از نوع تورهای خاص کیسه ای هستند که می توانند با دهانه باز خود در حال حرکت کشتی در کف دریا میگو را صید نمایند. هر کشتی دارای دو دستگاه از این تورها می باشد، تورها بوسیله دو بازوی چسبیده به دکل اصلی کشتی از قسمت پاشنه یا عقب آن، به کف دریا فرستاده می شوند. میگوهای صید شده با ماهیهای خوراکی و غیر خوراکی و سایر آبزیان به عرشه کشتی کشیده می شوند، میگوها را از ماهیها و سایر آبزیان جدا کرده و پس از کندن سر آنها، دم میگو را که قسمت اصلی آن است پس از شستشو برای مخلوط کردن با یخ و نگهداری، به انبار عایق بندی شده کشتی حمل می نمایند.
گوشت میگو از نقطه نظر پروتئین بسیار غنی و نسبت به گوشت دامهای کشتاری دارای میزان پروتئین بیشتری است، مزیت دیگر گوشت میگو بالا بودن میزان املاح و بخصوص کلسیم فسفر است، میزان فسفر و کلسیم آن نسبت به گوشت دامهای کشتاری بسیار قابل توجه است. با توجه به این نکته که ارزش غذایی گوشتهای مختلف در درجه اول مربوط به میزان پروتئین و املاح آن(خصوصاً فسفر) است، گوشت میگو از این نقطه نظر دارای کیفیتی ممتاز می باشد. گرچه ارزش حیاتی گوشتهای قرمز از نظر تامین اسید های آمینه لازم، بیشتر از سایر گوشتها می باشد ولی از نقطه نظر تامین پروتئین غذایی، بخصوص پروتئین حیوانی و با در نظر گرفتن میزان صید میگو و امکان توسعه و تکثیر این محصول در دریای جنوب بایستی توجه خاص به این محصول با ارزش مبذول شود.
فصل و مقدار صید: فصل صید میگو معمولاً از مرداد ماه هر سال تا اواسط آبان ماه ادامه دارد و پس از آن چون فصل تخمکگذاری میگو فرا می رسد ممنوعیت صید آغاز می گردد و تا اردیبهشت ماه ادامه پیدا می کند صید معمولاً هر سال دوبار انجام می شود و مدت آن بستگی به نظر کارشناسان شیلات دارد. ددر اوایل پاییز در منطقه آبهای قشم، بندرعباس و میناب صید میگو روزانه به حدود 40 تا 50 تن می رسد ولی بعداً هر چه به خاتمه فصل صید نزدیک می شود، مقدار صید کاهش می یابد و به حداکثر 10 تا 15 تن بالغ می گردد.
111- مم انكاس = اختاپوس
اختاپوس ها حيواناتی منزوی می باشند که در کف اقيانوس ها زندگی می کنند. اختاپوس با هشت بازو که هر بازو از دو رديف کلاهک مکنده تشکيل شده است و اگر اختاپوس بازوی خود را از دست دهد بعد از مدتی بازوی ديگری بجای آن رشد می کند. اين دسته از موجودات قدرت بينائی فوق العاده بالائی دارند.
بيش از 100 گونه اختاپوس وجود دارد که بزرگترين اختاپوس، Giant octopus است
اختاپوس های blue-rings-Hapalochlaena lunulatus با رنگ بسيار زيبا که کوچک اما بسيار سمی هستند بطوری که حداکثر به طول 200 ميليمتر و وزن 100 گرم می رسند که معمولا زرد رنگ با لکه های آبی هستند . در ژاپن تا استراليا در صخره هايي با عمق کم آب وجود دارند. دو غده سمی برای ترشح سم در اختاپوس ها وجود دارد يکی برای فلج کردن طعمه خود مثل خرچنگ ها بعنوان غذا و ديگری خيلی سمی عليه شکارچی و دفاع از خود بکار می برند که برای انسان هم کشنده است.
پس اين اختاپوس ها برای تغذيه از طعمه های خود، ابتدا آن را با سم خود فلج کرده و سپس آن را می بلعند و تنها اختاپوس های blue-rings(Hapalochlaena lunulatus) در استراليا سم بسيار قوی برای کشتن يک انسان را دارند و در پاره ای از موارد بخاطر وجود سم تترودوتوکسين ياTTX سبب فلجی می گردند که پادزهر آن هنوز شناخته نشده است.
خصوصيت جالب اختاپوس ها همانطور که گفته شد وجود کيسه مرکب می باشد که دارای رنگدانه سياه ملانين فشرده مانند جوهر می باشد که اين خاصيت در بسياری از اختاپوس ها وجود دارد اما تعداد کمی از اختاپوس ها مانند انواع موجود در اعماق زياد اين توانائی را از دست داده اند. اين کيسه جوهر که در نزديک راست روده قرار دارد با انقباض از کيسه خارج شده و روی ديد شکارچی اثر گذاشته، سبب گيج شدن و اختلال ديد شکارچی می گردد اين جوهر شامل تيروزيناز است که سبب سوزش چشم های شکارچی شده و بطور موقت حس بويائی شکارچی را از کار می اندازد رنگ اين جوهر البته قرمز است اما زمانی که بسيار غليظ می شود تيره تر شده و قهوه ای و يا حتی سياه می گردد زيرا قرمز در نور کم سياه بنظر می رسد.
پس خاصيت دفاعی آنها همان پاشيدن جوهر سياه در آب است که به اختاپوس فرصت فرار می دهد و ديگر وسيله دفاعی شان تغيير رنگ دادن پوست شان است به اين ترتيب که با محيط اطراف خود همرنگ شده و خود را پنهان می کنند که اين کار را با باز و بسته کردن بسته های رنگدانه ای موجود در پوست انجام می دهند.
بلوغ جنسی در اختاپوس های غول پيکر معمولا در 2 تا 3 سالگی است و در اختاپوس های بازو آبی 1 سال است. جفت گيری در اختاپوس ها شامل قرار گرفتن نر روی ماده و ارتباط نزديک بين جنس نر و ماده است به اين ترتيب که جنس نر سومين بازو از سمت راست را که بازوی جنسی يا hectocotylus نام دارد برای انتقال اسپرم به جنس ماده استفاده می کند و اين جفت گيری معمولا چند دقيقه يا حتی چند ساعت طول می کشد. اختاپوس ماده در لانه ای که فراهم کرده تخم گذاری کرده و تعداد تخم در اختاپوس بازو آبی 100 عدد و در اختاپوس غول پيکر به 50000 عدد هم می رسد. اختاپوس مادر از تخم ها مراقبت می کند. اين اختاپوس مادر در طول مدت 1 تا 2 ماه و حتی در نئع غول پيکر تا 6 ماه هم چيزی نمی خورند و از تخم ها مراقبت می کند تا زمانی که بچه ها از تخم بيرون آيند که گاها بر اثر اين گرسنگی می ميرند.
اختاپوس نوعblue ring فقط يکبار در طول عمر تخمگذاری می کنند و تخم ها بعد از 1 تا 2 ماه شکسته می شوند و اما نوزادان کاملا شبيه جانور بالغ بوده و فاقد مراحل لاروی اند.
سه شنبه هفتم فروردین 1386
اسامي شهرها وروستاهاي جزيره
-
شهرقشم
-
شهردرگهان
-
شهرسوزا
-
تولا
-
کابلی
-
حمیری
-
دوفوری
-
رمچاه
-
هلر
-
کووه ای
-
گیاهدان
-
برکه خلف
-
زیرانگ
-
نخل گل
-
ریگو
-
رمکان
-
بند حاجی علی
-
باغ بالا
-
خالدین
-
توریان
-
کاروان
-
تم سنتی
-
کوشه
-
جیجیان
-
کردوا
-
بنگالی
-
زینبی
-
پی پشت
-
گربه دان
-
تنبان
-
کورزین
-
لافت
-
مسن
-
دیرستان
-
شیب دراز
-
دهخدا
-
نقاشه
-
سهیلی
-
هفت رنگو
-
طبل
-
ملکی
-
دوربنی
-
سلخ
-
گامبرون
-
گوران
-
چاهو شرقی
-
چاهو غربی
-
دولاب
-
کنار سیاه
-
درکوه
-
کانی
-
باسعیدو
-
گوری مرادی
-
دوستکو
-
عایشه آباد
-
سر ريگ
دوشنبه ششم فروردین 1386
سال نو مبارک
حلول سال جدید وبهار طبیعت را به شما هموطنان عزیز تبریک عرض نموده ،امید است که درپناه خداوند متعال موفق وپیروز باشید .
با فرا رسیدن سال ۸۶ جزیره قشم هم چهره تازه ونوی به خود گرفته ،معاونت سیاحتی وگردشگری سازمان منطقه آزاد قشم با نصب تابلوهای راهنمایی مسافرین درشهرقشم وتمامی نقاط جزیره وهمچنین برگزاری موسیقی محلی درگذرگاههای عبور مسافرین بخصوص درفرودگاه بین المللی قشم مهمترین نقش را دراین زمینه داشته است .
بدین دلیل که در چند سال گذشته بسیاری از مسافرین در راه های قشم به دلیل عدم وجود تابلو ها مجبور بودند در چند جا توقف نموده ومسیر ها را از عابرین سوال کنند، حائز اهمیت است وجای تشکر وقدردانی دارد.
امید است که خدمات سازمان منطقه آزاد تنها رسیدگی به ظاهر و نمای شهر قشم نباشد و جهت حفظ ونگهداری مناطق تاریخی قشم که روز به روز بر اثر بارندگی ،زلزله،طوفان شن وغیره تخریب می شوند ، نیز تلاش شود تا انشاءا... بتوان تاریخ مردم این خطه را به یادگار نگه داشت .
در زیر اسامی بیست نقطه دیدنی و تاریخی جزیره قشم آورده شده :مطالب بیشتر
1. برکه بی بی (شهر قشم )
2. قلعه پرتقالی ها (شهر قشم )
3. غارهای خربس (10کیلومتری شهر قشم جاده ساحلی )
4. دره ستاره ها (نزدیکی روستای برکه خلف)
5. مدرسه تاریخی کمالیه (بند حاجی علی )
6. زیارتگاه پیر تم سنتی (روستای تم سنتی )
7. درخت انجیر معابد (روستای توریان )
8. مقبره شیخ برج (روستای کوشه )
9. قنات تاریخی زینبی (روستای زینبی )
10. سد تاریخی پی پشت (روستای پی پشت )
11. چاه های طلا (لافت )
12. قلعه نادری (لافت )
13. غارهای نمک (منطقه نمکدان )
14. جنگل حرا (روستای طبل )
15. سد تاریخی گوران (روستای گوران )
16. قبرستان انگلیسی ها (روستای باسعیدو )
17. تنگه چاهکوه (نزدیکی روستای چاهو شرقی )
18. تپه تاریخی کولقان (شهر قشم )
19. جزایر ناز (جاده ساحلی )
20. مسجد قبا (روستای هلر
مراکز تفریحی :
1. پارک ساحلی : انتهای بلوار امام قلی خان
2. پارک شهر :روبروی ساختمان شهرداری قشم
3. پارک خانواده :بلوار امام قلی خان
4. حوضچه ماهون : جاده شمالی ، 5کیلومتری شهر قشم
5. پلاژ سیمین : کیلومتر 12 جاده ساحلی
مراکز تهیه برگ سبز :
1. فرودگاه بین المللی قشم
2. اسکله بهمن
3. اسکله لافت
امکانات سفر :
فرودگاه بین المللی قشم تلفن 5-07635735000 (مسیر هوایی )
اسکله بهمن (تندرو )
اسکله شهیدذاکری (اتوبوس دریایی )
اسکله لافت (قایق و خودرو شخصی )
چهارشنبه بیست و سوم اسفند 1385
روشهاي صيد
-
صید بو سیله قلاب ماهیگیری به روش قدیم - کاغر
-
صید با قلاب به روش جدید
-
صید تعقیبی برای شکار گله ماهی ها
-
صید به شیوه ترال میان روب برای ماهی های سطح زی و نیم سطح زی .
-
صید محاصره ای برای شکار گله ماهی
-
کلگر (گرگور) برای صید ماهیهای مثل، سنگسر ، سرخو ، چمن ، سافی
-
صید انتظاری برای ماهی تن ، شیر ، کر و کولی
-
صید محاصره ای ساحلی،
-
یک نوع مشتا که برای صید ماهی و میگو استفاده میشود
-
پارو روشی ساده و قدیمی برای صید ماهی و میگو
-
روش صید بصورت کف روب ( ترال کفی )
-






