X
تبلیغات
جزيره قشم - صنایع دستی جزیره

جزیره زیبای قشم در طول تاریخ سرشار از فراز و فرود خود ، صحنه مبارزه با مشکلات و عرصه خلاقیت مردمانی سخت کوش بوده است که به اعتبار کار و کوشش و گوهر تلاش ، همواره سرزمین خود را به مرکزی پر رونق برای فعالیت های تولیدی و اقتصادی منطقه تبدیل کرده و چون مرواریدی ارزشمند در دل آب های نیلگون خلیج فارس پایدار برقرار نگه داشته اند . ایجاد چنین موقعیت ممتازی و حفظ آن در طول زندگی نسلهای پیاپی مرهون نقش آفرینی و تاثیر گذاری صنعتگران چیره دست و خلاق بوده که توانسته اند قشم را از نظر صنعت و هنر در شمار جزایر تجاری و پر رونق قرار دهند و در زمینه صنایع دستی ، رشته های مختلف و متنوعی را در اعماق روستاهای بکر و غنی با فرهنگی اصیل مطرح سازند .

انواع صنایع دستی جزیره قشم عبارتند از : خوس دوزی و شک بافی ، حصیر بافی ، سبد بافی، ساخت اشیاء کاربردی با استفاده از سیس خرما ، ماکت سازی لنج ، تور بافی ، گرگوربافی ، ساخت زینت آلات با صدف ، تندیس های دریایی ، برقع سازی ، پارچه بافی ، ساخت ساز سنتی عود ، دست ساخته های چوبی ، آهنگری سنتی ، قلاب بافی و عروسک سازی . متاسفانه این مجموعه ارزشمند تاکنون به دلایل عدیده سهم و نقشی به سزا در مبادلات اقتصادی مردم جزیره نداشته و عمدتا در حد مصرف محلی و خانگی بومیان ساخته و پرداخته شده اند . سازمان مناطق آزاد قشم با اعتقاد به تاثیر مثبتی که فعالیت های تولیدی صنایع دستی در ابعاد اقتصادی ، اجتماعی ، و فرهنگی مردمان جزیره دارد و تاثیری که بر تسهیل روند خودباوری و نشاط روحی آنها می گذارد و طبعا زمینه ساز رشد ، شکوفایی و تقویت مبانی خلاقیت شده و سرآغاز تحول و نگرشی جدی و جدید به موضوع تولید در متن خانواده خواهد شد ، از آغاز سال جاری با برنامه ریزی لازم به ترویج و توسعه فعالیت های صنایع دستی همت گماشته و انشاالله نتایج پرثمر آن در سال های آینده قابل مشاهده و ارزیابی خوا

حصیربافی ، سبد بافی ، ساخت اشیاء کاربردی با استفاده از سیس خرما

این قبیل فعالیت ها کما بیش در بین مردم ساکن در جوار نخلستانها رایج بوده و آنها برخی از لوازم کاربردی زندگی خود را با استفاده از اشیاء ساخته شده از برگ و سیس خرما تولید می کنند که عمدتا دستاورد زنان زحمت کش روستاست . برخی از این تولیدات عبارتند از : تک ( نوعی زیر انداز حصیری ) تولک ( نوعی سبد دسته دار برای حمل علوفه و ماهی ) کتل ( نوعی زنبیل ) سوند ( نوعی حصیر برای ایجاد حصار و محدود کردن فضا ) قفس ( برای نگهداری مرغ ) انواع طناب ، کلاهک آباژور و.... در نظر است با اجرای برنامه های آموزشی و ارتقاء مهارت بافندگان ، تولید این قبیل دست ساخته ها با هدف تامین نیازهای سایر مناطق ، اصلاح و گسترش یابد.

 

 

ساخت و ساز سنتی عود:

عود ( یا بربط ) ، این ساز خوش نوای ایرانی که در بین ساکنین کشورهای جنوبی خلیج فارس مشتاقان فراوانی دارد ، در جزیره قشم امروزه به تعدادی محدود توسط یکی از هنرمندان مشهور محلی به نام محمد رفیع اشعری تولید می شود . سازمان مناطقه آزاد قشم با حمایت و تشویق این هنرمند خود ساخته ، از طریق انتقال کارگاه کوچک خانگی وی به محلی مناسب تر و وسیع تر ، ارتقاء کیفیت و افزایش کمیت تولید استفاده از مواد اولیه مرغوب ، طراحی و ساخت ابزار کار و تجهیزات مورد نیاز ظرفیت سازی برای پذیرش هنرجویان علاقه مند به فراگیری  فنون ساخت و ساز و...گام های اساسی برداشته و بستری مناسب برای ترویج و توسعه این صنعت دستی را فراهم نموده است . امید است در آینده بسیارنزدیک ، عودهای ساخت جزیره قشم نه تنها جوابگوی تقاضای فراوان داخلی باشد بلکه به عنوان یکی از اقلام صادراتی جزیره به شمار آید.

 

 
 

صنایع دستی دریایی

در این گروه به طیف وسیعی از تولیدات باید اشاره کرد که با استفاده از موقعیت جغرافیایی ساخته و پرداخته شده و از مزیت های آن به شمار می رود. ساخت زینت آلات از صدف و سایر بقایای آبزیان از جمله صنایع دستی دریایی قشم است که در گونه های مختلف دستبند ، گردنبند ، انگشتر ، گوشواره ، تابلو ، آویز و .....عرضه می شود . ساخت تندیس های زیبا در اشکال بدیع با استفاده از مرجان ها و سنگهای موجود در سواحل جزیره که هر یک محصولی بی نظیر و منحصر به فرد هستند و نیز تاکسیدرمی انواع آبزیان برای استفاده در تزئینات داخلی ساختمان ها و.... از دیگر زمینه های فعالیت تحت حمایت طرح ترویج و توسعه صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم است.  

 

 

رودوزی های سنتی :

استان هرمزگان از مراکز عمده زردوزی کشور محسوب می شود به طوری که کمتر خانواده ای را می توان یافت که زنان و دختران آن با هنر گلابتون دوزی آشنایی نداشته باشند .آنها در منزل به دلخواه خود به تولید اشتغال دارند و شلوارهای محلی مورد مصرف خویش را با هنر خود تکمیل می کنند . در صورتی که لازم باشد بیش از نیاز شخص تولید کننده می باید قبلا سفلرش آن را از مشتری دریافت کرده باشند. قشم نیز از این قاعده مستثنی نبوده و سوزن دوزی ها و رودوزی های سنتی زنان بومی جزیره قشم از کیفیت مطلوب برخوردار و مهارت صنعتگران هنرمند آن را حکایت می کند. علاوه بر این خوس دوزی با طرح ها و نقش های متنوع برروی پارچه توری ریز بافت که به عنوان روسری کاربرد می یابد از دست آوردهای بسیار زیبای  این هنرمند در جزیره محسوب شده از رونق خوبی برخوردار است .

تشک بافی را هم با طرح های مشهور آن که به صورت نواری با پهنای 6 میلی متر تا پنج سانتی متر به طرز پیچیده و ماهرانه ای توسط زنان خانه دار بافته می شود باید به فهرست هنرهای دستی رایج در جزیره افزود که آن هم زینت بخش شلوارهای محلی شده جلوه و زیبایی طرح تلفیقی دمپای شلوارها را دو چندان می نماید .

این قطعات به قدری زیبا و جذاب هستند که می توانند در تکمیل لباس های زینتی زنان سایر نقاط کشور و حتی دنیا به کار آیند . علاوه بر آن ، می توانند زینت بخش انواع کوسن ، جلد عینک ، کیف ، رو مبلی ، پرده ، کلاهک آباژور باشند . به همین جهت در طرح ترویج و توسعه صنایع دستی ، سازمان منطقه آزاد قشم بدین مهم توجه لازم مبذول داشته و با اقداماتی که در دست اجراست به زودی محصولات تکمیلی با در نظر گرفتن جنبه های کاربردی در سایر نقاط ، از دسترنج زنان بومی جزیره قشم روانه بازارهای مصرف داخلی و حتی خارجی خواهد شد.

ماکت سازی لنج

جزیره قشم از دیر باز به صورت یکی از مراکز عمده اصلی ساخت لنج محسوب شده و بر پیشینه صنعتی آن نام و خاطره بسیاری از صنعتگران هنرمند ومشهور محفوظ مانده است . قطعات دور ریز چوب های زیبا و مقاوم مورد مصرف در ساخت لنج هم توانسته است نظر جوانان جزیره را به خود جلب کند و ساخت ماکت از لنج یکی از هنرهای رایج در بین آنان به شمار می رود که تاکنون جنبه خود مصرفی داشته یا حداکثر به بازار محلی و مردمان جزیره عرضه شده است .در نظر است با اجرای برنامه های آموزشی لازم ، جوانان محلی مستعد و علاقه مند به ساخت ماکت های لنج بتوانند با اصول طراحی و رعایت تناسب و بهبود کیفیت ابزارهای مورد مصرف آشنا شوند و نهایتا ماکت هایی تولید کنند که بتوانند در صحنه رقابت در بازارهای داخلی و خارجی گوی سبقت را از دیگر صنعتگران هنرمند این رشته برباید.

دست ساخته های چوبی

وجود چوب های دور ریز کارگاه های لنج سازی ، علاوه بر رونق بخشیدن به تولید ماکت های لنج ، برخی هنرمندان خلاق قشمی ( از جمله استاد معروف این رشته علی سرودی گلستانی ) را به خلق آتار بدیعی از چوب واداشته که جذابیت آن بیشتر به دلایل شکل های ابتدایی آن است . دمپایی های چوبی ( کپکاپ) ماکت ماهی در ابعاد و انواع مختلف ، تسبیح ، دستبند، انواع عصا که دسته های آن به شکل های مختلف طراحی شده و ...از قبیل تولیدات است که بی تردید مورد توجه هر گردشگر تازه وارد به جزیره قرار خواهد گرفت .

 

 

برقع سازی

برقع ( یا برکه ) نوع پوشش و یا حجاب زنانه است که از گذشته های دور در اکثر روستاهای جزیره برای محافظ پوست صورت از گزند تابش شدید نور خورشید مورد استفاده بوده و در عین حال گونه ای زینت محلی نیز بوده است و به همین جهت در شکل های متنوعی طراحی و اجراء می شود در تولید برقع ها که به طور معمول از پارچه تیره ای به نام شیله ساخته می شود قسمت ایستای روی بینی و دو کناره آن به وسیله چوب درخت خرما ( که در میان پارچه قرار می گیرد ) به وجود می آمد و برای نگه داشتن برقع بر روی چهره از بندهایی استفاده می شود که به پشت سر بسته می شود و عمدتا از نوارهای بافته شده زردوزی تشکیل شده است.

 

 

 

 

برقع سازی

برقع ( یا برکه ) نوع پوشش و یا حجاب زنانه است که از گذشته های دور در اکثر روستاهای جزیره برای محافظ پوست صورت از گزند تابش شدید نور خورشید مورد استفاده بوده و در عین حال گونه ای زینت محلی نیز بوده است و به همین جهت در شکل های متنوعی طراحی و اجراء می شود در تولید برقع ها که به طور معمول از پارچه تیره ای به نام شیله ساخته می شود قسمت ایستای روی بینی و دو کناره آن به وسیله چوب درخت خرما ( که در میان پارچه قرار می گیرد ) به وجود می آمد و برای نگه داشتن برقع بر روی چهره از بندهایی استفاده می شود که به پشت سر بسته می شود و عمدتا از نوارهای بافته شده زردوزی تشکیل شده است.

 

 

 

هد بود.
    


موضوعات مرتبط: صنایع دستی جزیره

تاريخ : سه شنبه بیست و دوم اسفند 1385 | 12:28 | نویسنده : عبدالقادربحري |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.